Σύμφωνα με τον ίδιο, μένει το τελευταίο νομοσχέδιο, το νέο πτωχευτικό δίκαιο που αφορά όχι μόνο μικρές επιχειρήσεις αλλά και νοικοκυριά πλέον και προβλέπει μία διαδικασία πρόληψης της υπερχρέωσης, ωστόσο ποτέ δεν υπήρξε μία συγκεκριμένη πολιτική πρόληψης της υπερχρέωσης, κάτι που είχε νόημα να γίνει πριν 10 χρόνια με την έναρξη της οικονομικής κρίσης.
“Τώρα, δεν νομίζω να υπάρχει κάποιο πρόβλημα υπερχρέωσης, δηλαδή οι πολίτες να αρχίζουν και χρεώνονται ξαφνικά πέρα από τις δυνατότητές τους, άλλωστε δεν τους επιτρέπουν και οι τράπεζες, που χορηγούν τα δάνειά τους με πολύ φειδωλό τρόπο”, τόνισε ο πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών.

Έδιναν χρήματα και κάρτες χωρίς όρια

Ο κ. Κουτσελίνης τόνισε ότι οι τράπεζες, έδιναν χρήματα μέσω δανείων και πιστωτικών καρτών χωρίς όριο, αλλά χρηματοδοτήθηκαν για άλλη μια φορά και ενώ υπάρχουν ευθύνες τόσο των τραπεζών, όσο και πολιτικές ευθύνες για όλη αυτή την κατάσταση, πάντα θα την πληρώνει ο δανειολήπτης, που καλείται να επιστρέψει όλα τα χρήματα που πήρε ή να εκπλειστηριαστούν τα περιουσιακά του στοιχεία.
“Η μόνη περίπτωση για να αποφύγει κάποιος τον πλειστηριασμό, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, είναι ο δανειολήπτης να καταφέρει να μπει σε αυτή την πλατφόρμα εξωδικαστικού συμβιβασμού και να ζητήσει μία ρύθμιση για τα δάνεια του, που δεν είναι όπως γινόταν με το νόμο Κατσέλη, όπου υπήρχε ένας φυσικός δικαστής, έβαζε τα υπέρ και τα κατά, την οικονομική και οικογενειακή κατάσταση και τις ανάγκες και αποφάσιζε αν θα μειώσει τις δόσεις και το ποσό του δανείου.
«Οι τράπεζες αποφασίζουν για τον συμβιβασμό»
Τώρα έχουμε μία πλατφόρμα, όπου βάζει κάποιος τα στοιχεία του (εισοδήματα, περιουσιακά και οικονομικά στοιχεία) και οι τράπεζες αποφασίζουν αν θα κάνουν δεκτό ή όχι έναν συμβιβασμό”, τόνισε ο Αλ. Κουτσελίνης.
Ο ίδιος είπε, ότι η αν η ρύθμιση δεν γίνει δεκτή από τις τράπεζες, τότε πάμε σε πλειστηριασμό ή σε έναν νέο θεσμό ενός fund που θα διαχειρίζεται άμεσα και με πολύ γρήγορες διαδικασίες την περιουσία των οφειλετών. Στο σημείο αυτό θεσπίστηκε η δυνατότητα για να μη χάσει κάποιος στο σπίτι του να το κρατήσει για 10 χρόνια, πληρώνοντας ενοίκιο στο fund που έχει αποκτήσει την περιουσία του, και αφού περάσουν τα 10 χρόνια, να επαναγοράσει το σπίτι του αν έχει και χρήματα, με την αντικειμενική αξία που θα έχει τότε η κατοικία.
Τέλος ο πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών, ανέφερε ότι υπάρχουν κάποιες διατάξεις για επιδότηση των δόσεων, αλλά οι προϋποθέσεις είναι πολύ αυστηρές και αφορούν μόνο ανέργους ή οφειλέτες με πολύ χαμηλά εισοδήματα.

Με το προηγούμενο καθεστώς, γνωστό σε όλους ως νόμο Κατσέλη, σύμφωνα με την κ. Ευσταθίου, δόθηκε μία ευκαιρία στους δανειολήπτες, οι οποίοι είχαν έρθει σε αδιέξοδο, να μπορέσουν να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να τύχουν μεγάλης απαλλαγής και διαγραφής. Ωστόσο, όπως η ίδια σημείωσε , το νέο πλαίσιο δεν έχει καμία σχέση με τον προηγούμενο νόμο, πρόκειται για κάτι τελείως διαφορετικό. Υπογράμμισε πως αφενός θεσπίζονται διατάξεις, που αφορούν σε εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών μέσω μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Δίνεται η δυνατότητα να ρυθμιστούν μέσω τις ίδιας πλατφόρμας και οφειλές προς το ελληνικό δημόσιο και σε φορείς κοινωνικής ασφάλισης , υπάρχουν διατάξεις που ο οφειλέτης μπορεί να τύχει επιδότησης από το ελληνικό δημόσιο για δάνεια που σχετίζονται με την κύρια κατοικία του και αφετέρου θεσπίζεται το νέο πλαίσιο του πτωχευτικού κώδικα.

Πως θα λειτουργήσει ο εξωδικαστικός μηχανισμός

Μιλώντας η κ. Ευσταθίου για τον εξωδικαστικό μηχανισμό που προβλέπεται με τον νέο νόμο εξήγησε ότι σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή οποιοσδήποτε έχει οφειλές σε χρηματοδοτικούς φορείς, σε πιστωτικά ιδρύματα αλλά και προς το ελληνικό δημόσιο και σε φορείς κοινωνικής ασφάλισης μπορεί από 1/1/2021 να υποβάλλει αίτημα μέσω μίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας, η οποία θα ανοίξει με τη νέα χρονιά και να αναδιαρθρώσει το χρέος του και με αυτό τον τρόπο να μπεί ξανά στην οικονομική ζωή της χώρας.

Η διαδικασία αυτή έχει προϋποθέσεις και δεν είναι υποχρεωτικό να συμμετάσχει σ’ αυτή ο πιστωτής. Δηλαδη μπορεί να υποβάλει αίτημα ο οφειλέτης και ο πιστωτής να μην συμμετέχει στην διαδικασία.

Εάν δεν συμμετέχει ο πιστωτής και δεν υποβάλλει πρόταση αναδιάρθρωσης χρέους η διαδικασία θεωρείται λήξασα και δεν μπορεί να συμμετέχει ούτε το ελληνικό δημόσιο, ούτε οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης.

Εάν είναι πολλοί οι πιστωτές και δεν επιτευχθεί ρύθμιση με την πλειοψηφία- ορίζεται το 60% επί του συνόλου- θα μπλοκαριστεί η διαδικασία.

Σίγουρα, σημείωσε η ίδια, δεν θα πρέπει το 90% του συνόλου των οφειλών να αφορά και να αντιστοιχεί σε έναν μόνο χρηματοδοτικό φορέα και οι οφειλές να είναι μικρότερες των 10.000 ευρώ. Αυτο γινεται καθώς τότε ο οφειλέτης θα μπορεί να υποβάλλει κάποια εξωδικαστική ρύθμιση.

Επιπλέον, δεν θα πρέπει ο αιτών να έχει τεθεί σε καθεστώς πτώχευσης. Αυτή η διαδικασία, επεσήμανε η κ. Ευσταθίου δεν έχει σχέση με την πτωχευτική, αφορά σε εξωδικαστική ρύθμιση. Οι ρυθμισεις του μηχανισμού αυτού, ανήκουν στον πτωχευτικό νόμο, αποτελούν όμως ξεχωριστό κομμάτι. Είναι διαδικασία πριν την πτώχευση κι εφόσον επιτευχθεί, ο οφειλέτης δεν χάνει την περιουσία του κι έχει αναδιάρθρωση των χρεών του με δυνατότητα να επιδοτηθεί η μηνιαία δόση των δανείων που συσχετίζονται με την πρώτη κατοικία , δηλαδή έχουν εξασφάλιση προσημείωση υποθήκης της πρώτης κατοικίας , δυνατότητα επιδότησης από το ελληνικό δημόσιο με συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εφόσον πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.

Θα πρέπει ο οφειλέτης να έχει ήδη ρυθμίσει τις οφειλές του με τη διαδικασία που θεσπίζεται με τον νέο νόμο και να μην έχει καθυστερήσει πάνω από 90 ημέρες τις ρυθμισμένες δόσεις. Η επιδότηση είναι για πέντε χρόνια και για να τη δικαιούται κάποιος θα πρέπει οι οφειλές να είναι τουλάχιστον 20.000 ευρώ και το δάνειο που σχετίζεται με την κύρια κατοικία να μην περνά τις 130.000 ευρώ και το δάνειο να μην έχει καταγγελθεί σε χρονικό διάστημα πέραν του ενός έτους από την υποβολή της αίτησης ρύθμισης.

Σε ότι αφορά στις οφειλές του ελληνικού δημοσίου και μπορούν να υπαχθούν σ’ αυτή τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 1,5 εκ. ευρώ και σε σύνολο μικρότερες από το σύνολο των απαιτήσεων των χρηματοδοτικών φορέων, δηλαδή των πιστωτικών ιδρυμάτων, αυτά που προέρχονται από δάνεια από πιστωτικά ιδρύματα.

Η ρύθμιση που αφορά σε οφειλές προς το ελληνικό δημόσιο δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 240 μηνιαίες δόσεις και το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 50 ευρώ.

Τι συμβαίνει με την κύρια κατοικία και την πτώχευση

Με τον νέο νόμο, εξήγησε η κ. Ευσταθίου, θεσπίζονται διατάξεις που αφορούν σε προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης επιχειρήσεων, δηλαδή δίνεται η δυνατότητα σε επιχειρήσεις να προβούν σε μια συμφωνία με τους πιστωτές έτσι ώστε να υπάρχει μία εξυγίανση και να μην καταλήξουν στην πτώχευση, δηλαδή στην ολική εκκαθάριση της περιουσίας του αιτούντος την πτώχευση.

Με τον νέο νόμο για πρώτη φορά πτωχεύουν και φυσικά πρόσωπα , που δεν έχουν εμπορική ιδιότητα. Οι οφειλές προκύπτουν από δάνειο, στεγαστικά, καταναλωτικά κτλ. Για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα σε έναν οφειλέτη που δεν έχει εμπορικά δάνεια, να μπορεί να υποβάλλει αίτηση για πτώχευση και εκκαθάριση της περιουσίας του.

«Όταν λέμε πτώχευση εννοούμε ρευστοποίηση του συνόλου της περιουσίας του οφειλέτη. Δεν είναι μία ευχάριστη διαδικασία και στον νέο νόμο θεσπίζεται κι ένας φορέας απόκτησης κι επαναμίσθωσης σε περιπτώσεις που κάποιες ευάλωτες ομάδες θελήσουν να προστατεύουν την κύρια κατοικία, μπορούν να καταθέσουν αίτημα μεταβίβασης ή μίσθωσης της κύριας κατοικίας τους σε φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης», ανέφερε η ίδια.

Συμπλήρωσε πως σε αυτή την περίπτωση, αγοράζει την κύρια κατοικία του οφειλέτη ένας φορέας , που θα οριστεί από το κράτος και ο οφειλέτης μισθώνει την κύρια κατοικία του για 12 έτη και μετά την πάροδο της 12ετίας θα έχει δικαίωμα επανάκτησής της εάν και εφόσον μπορεί , σε τίμημα που θα ορίζεται με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών και θα σχετίζονται με την εμπορική αξία της ιδιοκτησίας του.

«Φαντάζει δύσκολο πως μετά από 12 χρόνια κάποιος θα βρει το κεφάλαιο να ανακτήσει την κύρια κατοικία του κι αν δεν μπορεί τι θα γίνει, γιατί μετά προφανώς δεν θα μπορεί να διαμένει εκεί», σχολίασε η δικηγόρος χαρακτηριστικά και ανέφερε πως η επαναμίσθωση της κύριας κατοικίας γίνεται σε περίπτωση που το αίτημα που υποβάλλεται είτε λόγω πτώχευσης του δικαιούχου, είτε λόγω επίσπευσης αναγκαστικής εκτέλεσης δηλαδή κατάσχεσης. Σ’ αυτή την περίπτωση μπορεί ο ευάλωτος οφειλέτης να αιτηθεί την επαναμίσθωση της κύριας κατοικίας του.

Σχολιάζοντας τις νέες διατάξεις κι αν αυτές αποτελούν μέσο πίεσης για τους οφειλέτες, η κ. Ευσταθίου υπογράμμισε πως «Δεν πιστεύω οτι αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης για αποπληρωμή των οφειλών, γιατί όταν κάποιος πραγματικά δεν μπορεί να αποπληρώσει τις οφειλές του ό,τι μέσο πίεσης του ασκηθεί , δεν θα υπάρχει αποτέλεσμα, εάν δεν υπάρχει πηγή εισοδήματος ικανή. Το πρώτο κομμάτι του νόμου πραγματικά μπορεί να δώσει μία δεύτερη ευκαιρία, στο κομμάτι δηλαδή του εξωδικαστικού μηχανισμού. Από κει και πέρα εάν κάποιος δεν πληρεί τις προϋποθέσεις για αναδιάρθρωση χρέους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και καταλήξει στη διαδικασία μεταβίβασης της κύριας κατοικίας του στον φορέα απόκτησης , διότι αυτό που διαβάζουμε, δεν είναι απαραίτητο να πτωχεύσει κάποιος για να μπει σ’ αυτό τον φορέα , αρκεί να υπάρχει επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης. Δηλαδή εάν έχει φτάσει σε σημείο να κατασχεθεί η κύρια κατοικία του μπορεί να αιτηθεί αυτή τη διαδικασία μέσω του φορέα απόκτηση και επαναμίσθωση και να του δοθεί η ευκαιρία να μείνει στο σπίτι του για 12 χρόνια και να πασχίσει να συγκεντρώσει το κεφάλαιο επαναγορας του ακινήτου.

Προβληματιζόμαστε για το πως θα λειτουργήσει ο νόμος, θα αποκτήσουμε ολοκληρωμένη άποψη με την εφαρμογή του, διαβάζοντας όμως το σχέδιο νόμου μας προβληματίζει γιατί επί της ουσίας ο δανειολήπτης εάν δεν καταφέρει να ρυθμίσει τις οφειλές του μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού , που αν αρνηθούν οι πιστωτές να συμμετέχουν , οδηγείται στην πτώχευση. Αυτό είναι το αποτέλεσμα. Στην πτώχευση θα οδηγηθούν οφειλέτες που έχουν δάνεια υψηλά και έχουν να κάνουν με περισσότερο από έναν πιστωτή. Από την εμπειρία μου βλέπω ότι εάν κάποιος έχει δάνεια μέχρι 100.000 -200.000 ευρώ και έχει να κάνει με έναν χρηματοδοτικό φορέα υπάρχουν ελπίδες εξωδικαστικής ρύθμισης. Όταν τα δάνεια είναι πάνω από 300.000 και δεν μπορεί ο οφειλέτης να ανταποκριθεί τότε είναι πιο δύσκολα τα πράγματα. Εύχομαι να αποφευχθούν οι επιλογές της πτώχευσης με τον εξωδικαστικό μηχανισμό», κατέληξε η ίδια.