Οι μεγάλες ανατιμήσεις ξεκίνησαν μετά την ύφεση της πανδημίας, όταν αυξήθηκαν οι τιμές του φυσικού αερίου με το πρόσχημα της ανάπτυξης και της αυξημένης ζήτησης. Ακολούθησε ο πόλεμος στην Ουκρανία και τις τεράστιες αυξήσεις σε πρώτες ύλες, καύσιμα, μεταφορικά κ.α. Όμως εδώ κι ένα χρόνο το κόστος των καυσίμων, των μεταφορικών, των πρώτων υλών έχουν μειωθεί. Οι τιμές παραγωγού μειώθηκαν κατά 7,5% στη χώρα μας το 2023. Δεν υπάρχει λοιπόν, κανένα πρόσχημα πλέον για ανατιμήσεις. Τα ποσά των αυξήσεων πηγαίνουν όλα στα κέρδη των εταιρειών. Είναι ο «πληθωρισμός της απληστίας» όπως λέγεται.

Η κυβέρνηση εξαγγέλλει συνεχώς μέτρα. Γιατί δεν έχουμε εμφανή αποτελέσματα;

Η κυβέρνηση κάνει επικοινωνιακή διαχείριση σε ένα θέμα που αποτελεί το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα των νοικοκυριών. Στην Ελλάδα στατιστικά ο πληθωρισμός σε όλα τα προϊόντα είναι αυξημένος κατά 30% σε σχέση με την Ευρώπη, την ίδια στιγμή που οι αποδοχές είναι πολύ μικρότερες. Αυτό δείχνει όχι μόνο αδυναμία αλλά και συνειδητή πολιτική ανακατανομής του εισοδήματος στη χώρα μας, που στη πράξη σημαίνει ενίσχυση των επιχειρήσεων και αδιαφορία για τους πολίτες.

Υπάρχουν καρτέλ στην αγορά;

Στη χώρα μας δεν λειτουργεί καν η «ελεύθερη οικονομία» που υποτίθεται θα έδινε λύση στο πρόβλημα των υψηλών τιμών. Αντίθετα υπάρχει η ασυδοσία της αγοράς με καρτέλ, εναρμονισμό τιμών προς τα πάνω, τριγωνικές συναλλαγές για αύξηση του κέρδους, μείωση ποσότητας στις συσκευασίες, πιστωτικά τιμολόγια και εκπτώσεις «κάτω από το τραπέζι». Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να θέλει να βάλει κανόνες σε αυτό το πάρτι αισχροκέρδειας.

Τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί σε επιχειρήσεις θεωρείτε ότι ήταν αρκετά και ότι έφεραν αποτέλεσμα;

Δεν υπάρχουν οργανωμένοι συστηματικοί και ουσιαστικοί έλεγχοι στην αγορά. Τα αποσπασματικά πρόστιμα που ανακοινώνονται για λόγους εντυπωσιασμού, αν εισπράττονται τελικά, είναι ελάχιστα σε σχέση με τα κέρδη από τις παράνομες πρακτικές αυτών των επιχειρήσεων.

Θεωρείτε ότι μέτρα όπως το market pass ή η κάρτα καυσίμων έδωσαν ουσιαστικές ανάσες στο καταναλωτικό κοινό;

Ο πληθωρισμός τα τελευταία χρόνια έχει μειώσει την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών κατά 20%. Τα διάφορα «επιδόματα φτώχιας» όπως ονομάζονται είναι ελάχιστα σε σχέση με την απώλεια εισοδήματος των πολιτών. Στατιστικά το 50% των εργαζομένων έχει αποδοχές κάτω από 850 ευρώ το μήνα και με αυτά τα λεφτά καλείται να ζήσει ολόκληρη οικογένεια.

Πόσο μπορεί να αντέξει το μέσο ελληνικό νοικοκυριό με αυτές τις δαπάνες και ενώ αυξάνονται συνεχώς και άλλα πάγια, όπως οι λογαριασμοί ΔΕΚΟ, τα ενοίκια των κατοικιών κλπ;

Το πρόβλημα της ακρίβειας εξαθλιώνει όλο και περισσότερους πολίτες ενώ αγγίζει πλέον και τα λεγόμενα μεσαία νοικοκυριά. Η μείωση της κατανάλωσης, η στροφή σε μη ποιοτικά προϊόντα, η παραμέληση της υγείας και η πτώση του επιπέδου της ποιότητας ζωής είναι κάποια από τα ορατά αποτελέσματα.

Τα σούπερ μάρκετ και οι επιχειρήσεις γενικότερα υποστηρίζουν σε πολλές περιπτώσεις ότι αδυνατούν να συγκρατήσουν περισσότερο τις τιμές και ότι το έχουν κάνει όλα αυτά τα χρόνια με προσωπικό κόστος. Θεωρείτε ότι ισχύει κάτι τέτοιο;

Η κερδοφορία των μεγάλων επιχειρήσεων και ειδικά των σούπερ μάρκετ, των εταιρειών καυσίμων, ενέργειας και των εισαγωγικών εταιρειών ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ, σχεδόν διπλάσια από το προηγούμενο διάστημα. Είναι χρήματα που έφυγαν από τις τσέπες των καταναλωτών, με την ανοχή του κράτους. Η Ελληνική οικονομία στους στατιστικούς δείκτες φαίνεται να ανθίζει, ενώ παράλληλα η κοινωνία φτωχοποιείται. Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Είναι η λύση το μποϊκοτάζ προϊόντων και επιχειρήσεων;

Όσες κινήσεις μποϊκοτάζ έγιναν ακόμη και στο πρόσφατο παρελθόν η συμμετοχή είναι δραματικά μικρή. Οι καταναλωτές στη χώρα μας είναι απογοητευμένοι, θεωρούν ότι δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα και γενικά δεν έχουν συνειδητοποιήσει τη δύναμή τους. Πρέπει έστω και τώρα να απέχουν από επιχειρήσεις και προϊόντα που ανατιμώνται, να αναζητούν ευκαιρίες σε μη επώνυμα, μη διαφημιζόμενα προϊόντα και να καταγγέλλουν επιχειρήσεις που αισχροκερδούν.

Τι άλλα μέτρα θα προτείνατε για τη μείωση των τιμών και την καταπολέμηση της ακρίβειας;

Έχουμε προτείνει σαν καταναλωτικές οργανώσεις:

• Τη μείωση των άδικων έμμεσων φόρων όπως του ΦΠΑ ειδικά σε βασικά προϊόντα και υπηρεσίες και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα.
• Την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, σε όλα τα προϊόντα που ανατιμώνται.
• Τη μείωση ή και κατάργηση των πιστωτικών τιμολογίων και των εκπτώσεων «κάτω από το τραπέζι».
• Την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, την επιβολή πραγματικών προστίμων σε όσους παρανομούν και την δημοσιοποίηση των ονομάτων τους, ώστε να μπορούν οι καταναλωτές και οι καταναλωτικές οργανώσεις να τους «τιμωρήσουν» με μποϋκοτάζ και αγοραστική αποχή.

Αλέξανδρος Κουτσελίνης

Αντιπρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Βόλου & Θεσσαλίας

Η κυβέρνηση παρατηρητής, άρα συνένοχος στη ληστεία σε βάρος του εισοδήματος των καταναλωτών.

Παντελής έλλειψη ελέγχων, στρεβλώσεις στην Ελληνική αγορά, συμφωνίες “κάτω από το τραπέζι”, τριγωνικές συναλλαγές κ.α. δημιουργούν το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας. Το πρόβλημα της επιβίωσης.

Τα μέτρα της κυβέρνησης ανακοινώθηκαν σε ένα περιβάλλον όπου:

– εδώ και αρκετούς μήνες έχουμε πληθωρισμό που κυμαίνεται στο 12%, που σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη του καταναλωτή έχει μειωθεί αντίστοιχα,

– οι τεράστιες αυξήσεις σε βασικά καταναλωτικά αγαθά πνίγουν τα νοικοκυριά, τη στιγμή που οι μισθοί είναι καθηλωμένοι για χρόνια.

– πολλές επιχειρήσεις με το πρόσχημα των αυξήσεων στην ενέργεια αυξάνουν υπερβολικά τις τιμές των προϊόντων τους ενώ για να παραπλανήσουν τους καταναλωτές, μειώνουν τις ποσότητες, τροποποιούν τις συσκευασίες και χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους, για να κερδοσκοπήσουν.

– η απουσία ελέγχων στην αγορά όχι μόνο της ενέργειας όλων των προϊόντων, έχει οδηγήσει σε μαυραγορίτικες πρακτικές και αισχροκέρδεια σε βάρος του καταναλωτή.

Η κυβέρνηση επιμένει σε μια επιδοματική πολιτική που μπορεί να δίνει μικρές ανάσες σε περιορισμένο αριθμό νοικοκυριών, η μεγάλη μάζα όμως των πολιτών βρίσκεται στο έλεος των τοπικών και των διεθνών κερδοσκοπικών παιχνιδιών. Δεν ακούσαμε για διαρθρωτικά και ουσιαστικά μέτρα όπως η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ στα καύσιμα, ούτε για πολιτικές ενεργειακής αυτονομίας της χώρας όπως θα ήταν η επιδότηση των φωτοβολταϊκών στις στέγες και στις ταράτσες ώστε κάθε νοικοκυριό, κάθε επιχείρηση, κάθε δημόσια ή δημοτική υπηρεσία να παράγει το ρεύμα που καταναλώνει.

Ειδικά για τη θέρμανση πως βλέπετε την πολιτική της κυβέρνησης;

Αντί να υπάρξουν συγκεκριμένα μέτρα επιδότησης ή ορισμού πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου, εξαγγέλλονται αποσπασματικά, αντιφατικά, αλλοπρόσαλλα και ανεφάρμοστα μέτρα όπως η επιδότηση του πετρελαίου και οι παραινέσεις για αντικατάσταση των συστημάτων θέρμανσης φυσικού αερίου με συστήματα θέρμανσης πετρελαίου.

Αν είχε την οικονομική δυνατότητα ο καταναλωτής να αλλάξει τις εγκαταστάσεις του για να χρησιμοποιήσει πετρέλαιο τον χειμώνα και όχι φυσικό αέριο, πιστεύετε ότι μπορεί να είναι ήσυχος ότι δεν θα γίνουν μεγάλες αυξήσεις τιμών στο πετρέλαιο;

Μετά από μια περίοδο όπου οι καταναλωτές ξόδεψαν ένα μεγάλο μέρος από το εισόδημά τους για να αλλάξουν το ρυπογόνο σύστημα θέρμανσης πετρελαίου, που λόγω της εξομοίωσης της τιμής του με το πετρέλαιο κίνησης έγινε πανάκριβο και να το αντικαταστήσουν με το φτηνότερο και πιο οικολογικό φυσικό αέριο, μόνο σαν αστείο ακούγεται η εξαγγελθείσα πολιτική επιδότησης του πετρελαίου. Με δεδομένο μάλιστα ότι δεν γνωρίζουμε πως θα κινηθούν του χρόνου οι τιμές των καυσίμων, μας προβληματίζει ιδιαίτερα ο ερασιτεχνισμός και ή έλλειψη σοβαρότητας τέτοιων προτάσεων.

Τι θα συμβούλευα τε τον καταναλωτή να κάνει τον χειμώνα για να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης και ταυτόχρονα να κάνει οικονομία;

Πρέπει να βρούμε τρόπους να εξοικονομήσουμε ενέργεια οι επίσημοι φορείς αντί για ευχολόγια θα έπρεπε να έχουν οργανώσει μεγάλη καμπάνια με τους τρόπους μπορούμε να το κάνουμε αυτό. Η Ένωση καταναλωτών Βόλου και Θεσσαλίας έχει επεξεργαστεί ένα πλήρη οδηγό με 149 τρόπους για να μειώσουμε το κόστος της θέρμανσης και του ηλεκτρικού ρεύματος που μπορούν οι καταναλωτές να τον αναζητήσουν στις ηλεκτρονικές σελίδες της.

Η μόνη εναλλακτική λύση που έχει ο καταναλωτής είναι η περιορισμένη χρήση των κλιματιστικών για θέρμανση. Είναι το μόνο ηλεκτρικό θερμαντικό μέσο που παράγει σχετικά φτηνή θέρμανση σε αντίθεση με τα κοινά ηλεκτρικά θερμαντικά σώματα που μπαίνουν στη πρίζα και είναι πολύ ενεργοβόρα.

Ένας μεγάλος αριθμός νοικοκυριών στη Μαγνησία θα ζεσταθεί φέτος με τζάκι και ξυλόσομπες που δεν χρησιμοποιούσε μέχρι σήμερα, ενώ το φαινόμενο της αιθαλομιχλης είναι ήδη έντονο κάθε χειμώνα. Αποτελεί λύση αυτό, με δεδομένο ότι ένας μεγάλος αριθμός συμπολιτών αντιμετωπίζει αναπνευστικά προβλήματα;

Η εμπειρία από τις προηγούμενες χρονιές, όπου η αύξηση του πετρελαίου οδήγησε πολλούς καταναλωτές στη χρήση ξύλου και πέλετ για τη θέρμανση, δείχνει ότι στις αστικές περιοχές αναπτύσσεται ένα επικίνδυνο και σε κάποιες περιπτώσεις θανατηφόρο νέφος αιθαλομίχλης, που προστίθεται στα άλλα προβλήματα αέριας ρύπανσης της περιοχής μας και κάνει την ατμόσφαιρα στη πόλη αποπνικτική. Επειδή φαίνεται από τώρα ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για αγορά καυσόξυλων πρέπει να συστήσουμε στους καταναλωτές να χρησιμοποιήσουν τα τζάκια και τις σόμπες μόνο σαν έσχατη λύση και μόνο όταν οι καιρικές συνθήκες όπως βροχή, άνεμος κλπ. εμποδίζουν τη δημιουργία αιθαλομίχλης.

Ένα αξιοσημείωτο ποσοστό νοικοκυριών διαβιεί στον Βόλο και τη Μαγνησία χωρίς ρεύμα. Πιστεύετε ότι έχουν αυξηθεί αυτά τα νοικοκυριά σήμερα και αν ναι σε τι βαθμό και τι θα γίνει τον χειμώνα σύμφωνα με τα μηνύματα που έχετε από τους καταναλωτές;

Η κυβέρνηση αντί να επιδοτεί με τεράστια ποσά από τον κρατικό προϋπολογισμό, τις εταιρείες, θα έπρεπε να επιβάλει πλαφόν στη τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και ταυτόχρονα να επιδοτεί τους καταναλωτές.

Τα νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις είναι ακόμα χρεωμένοι από τους προηγούμενους λογαριασμούς φυσικού αερίου και κυρίως από τους φουσκωμένους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος με τις αυθαίρετες χρεώσεις της ρήτρας αναπροσαρμογής. Πολλοί είναι αυτοί που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις ρυθμίσεις, ενώ οι εταιρείες τους πιέζουν με τις εισπρακτικές εταιρείες και τα δικηγορικά γραφεία και τους απειλούν με διακοπή της ρευματοδότησης ακόμα και για μικρά ποσά. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα κόβουν το ρεύμα και εξαναγκάζουν τους καταναλωτές σε επιπλέον έξοδα επανασύνδεσης, ενώ αυξάνονται συνεχώς τα νοικοκυριά που υποχρεώνονται να στερηθούν το βασικό για την επιβίωσή τους ηλεκτρικό ρεύμα και να οδηγηθούν στο κοινωνικό περιθώριο.

Όλες οι χώρες στην Ευρώπη παίρνουν μέτρα για εξοικονόμηση ενέργειας. Εμείς τι πιστεύετε ότι πρέπει να κάνουμε;

Η ενέργεια που καταναλώνουμε στην Ελλάδα προέρχεται κατά 78% από εισαγόμενα υγρά καύσιμα και φυσικό αέριο (ΦΑ), ενώ μόλις το 22% προέρχεται από τους εγχώριους λιγνίτες και τις ΑΠΕ.

Η αυξημένη εξάρτηση της χώρας μας από το φυσικό αέριο, η έλλειψη μακροχρόνιων συμβάσεων, εναλλακτικών προμηθευτών και αποθηκευτικών χώρων, οδήγησαν τη χώρα έρμαιο στη διεθνή κερδοσκοπία.

Είναι απαραίτητο πέρα από τα μέτρα που συνολικά θα πάρει η Ευρωπαϊκή ένωση να καταρτίσουμε και να εφαρμόσουμε άμεσα ένα Εθνικό σχέδιο για την ενέργεια το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει:

Θέσπιση κινήτρων που θα οδηγούν στην εξοικονόμηση ενέργειας.

Επίσπευση και επέκταση προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης

Κίνητρα και επιδοτήσεις για τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σε στέγες και ταράτσες

Αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών και δημιουργία αποθηκευτικών χώρων για το φυσικό αέριο.

Προώθηση επενδύσεων για όλες τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Παραγωγή βιοκαυσίμων και συνθετικών καυσίμων.

Αξιοποίηση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που υπάρχουν στην Ελλάδα.

Ο κ. Κουτσελίνης εξήγησε ότι ο πληθωρισμός είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να έχει δύο εξηγήσεις. Η πρώτη είναι ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση για τα προϊόντα και όταν υπάρχει μεγάλη ζήτηση των προϊόντων αυξάνονται οι τιμές. Για να υπάρχει μεγάλη ζήτηση, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει και επάρκεια χρημάτων στους καταναλωτές, σύμφωνα με τον πρόεδρο. Σχετικά με τη δεύτερη εξήγηση, εξηγεί ότι υπάρχει ο εισαγόμενος πληθωρισμός, που σημαίνει ότι αυξάνουν οι πρώτες ύλες. «Στην πρώτη περίπτωση ίσως θα ήταν πιο υγιής ο πληθωρισμός, όσον αφορά στην οικονομία. Στη δεύτερη περίπτωση οι συνθήκες σίγουρα δεν την ευνοούν», σχολιάζει ο ίδιος.
Αναφέρθηκε επίσης για ακόμα μια φορά στο κοινωνικό τιμολόγιο, σχετικά με το οποίο τίθεται υπέρ, τονίζει όμως, ότι τη διευκόλυνση δεν την αναλαμβάνει η πολιτεία, αλλά οι υπόλοιποι καταναλωτές, που μπορεί και οι ίδιοι να είναι στα πρόθυρα ενός κοινωνικού τιμολογίου και για πολύ λίγο δεν το δικαιούνται. Υπό αυτές τις συνθήκες συγκρίνει κατά κάποιον τρόπο το κοινωνικό τιμολόγιο με τις επερχόμενες επιδοτήσεις, λέγοντας ότι «δεν έχουμε δει ακόμα πώς θα εφαρμοστεί η επιδότηση του ρεύματος και της θέρμανσης, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να επιβαρύνει τους υπόλοιπους χρήστες. Προσπαθούν να διατηρήσουν μια κοινωνική συνοχή με τις επιδοτήσεις. Όλα αυτά, ταυτόχρονα με τους χαμηλούς μισθούς, οδηγούν στην απουσία καταναλωτικής δύναμης. Ο πληθωρισμός συρρικνώνει την αγοραστική δύναμη», καταλήγει ο κ. Κουτσελίνης.

https://magnesianews.gr/volos/al-koytselinis-o-plithorismos-syrriknonei-tin-agorastiki-dynami-ton-katanaloton.html?fbclid=IwAR1QhfQDnET-P9eizrCS5tfthPRv2BnlzMfW-T52HNa8SwISs44b76qnFrg