Πρόσφατα, λάβαμε την πέμπτη (5η) κατά σειρά αναφορά από ενδιαφερόμενους πολίτες σχετικά με χαλασμένα ή ληγμένα τρόφιμα που αγοράστηκαν από διάφορα καταστήματα στην ευρύτερη περιοχή του Βόλου. Οι αναφορές τους έγιναν καταγγελίες στα αρμόδια όργανα και ταυτόχρονα ανέδειξαν ένα κρίσιμο ζήτημα που επηρεάζει τόσο τους καταναλωτές όσο και τους καταστηματάρχες της εστίασης, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, την ικανοποίηση των πελατών και τις επιπτώσεις στην υγεία, ιδιαίτερα για ευάλωτες ομάδες ανθρώπων, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι.

Ο αριθμός των καταγγελιών ήταν αρκετός για να ενεργοποιηθεί κλιμάκιο τριών ατόμων της Ένωσης και να διερευνήσουμε τα βαθύτερα αίτια του φαινομένου των αλλοιωμένων τροφίμων. Μέσω σχολαστικών επιθεωρήσεων και φωτογραφιών που τραβήξαμε κατά τη διάρκεια κλειστού ωραρίου, μοντελοποιήσαμε τις υποθέσεις και με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης αποκαλύψαμε με ασφάλεια ένα κοινό στοιχείο που συμβάλλει στο πρόβλημα: Υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία του ηλιακού φωτός.

Τα καταστήματα για τα οποία υπήρξε παράπονο, έχουν ψηλά παράθυρα και σύμφωνα με τα υπολογιστικά μοντέλα, κατά τους ανοιξιάτικους, καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, η γωνία του ήλιου πέφτει απευθείας σε διαφανή ψυγεία και πάγκους προβολής προϊόντων. Κάποια από τα καταγγελθέντα καταστήματα δέχονται έντονη ηλιακή ισχύ, ήδη από τις 12 το μεσημέρι. Η άμεση έκθεση στο ηλιακό φως έθεσε σε κίνδυνο τη διαδικασία ψύξης και οδήγησε σε αλλοίωση ευπαθών ειδών. Παρατηρήσαμε προϊόντα με βάση το γάλα, τη σοκολάτα, το μέλι, τη ζάχαρη, τα αυγά και το κοτόπουλο. Οι επιπτώσεις των αλλοιωμένων τροφίμων δεν αντανακλώνται μόνο στους καταναλωτές που αντιμετωπίζουν κινδύνους για την υγεία τους αλλά και για τους ίδιους τους καταστηματάρχες, των οποίων διακυβεύεται η ικανοποίηση των πελατών τους, άρα και η φήμη τους (ISO 9001:2015).

Η Ένωση Καταναλωτών Βόλου και Θεσσαλίας προτείνει τα παρακάτω μέτρα για την αντιμετώπιση και το μετριασμό του πρόσφατα επαναλαμβανόμενου φαινομένου των αλλοιωμένων τροφίμων.

1. Αναδιάταξη των μηχανημάτων προβολής στα καταστήματα εστίασης, σε σημεία που ελαχιστοποιείται η άμεση έκθεση ευαίσθητων προϊόντων διατροφής στο ηλιακό φως. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη μετεγκατάσταση προϊόντων μακριά από τα ψηλά παράθυρα.
2. Εγκατάσταση περσίδων ή σκιάστρων.
3. Επένδυση σε γυαλί κατά της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV Filter Glass) στα ψυγεία και στις γυάλινες βιτρίνες. Αυτή η επένδυση βοηθάει στην ελαχιστοποίηση της απορρόφησης της υπεριώδους ακτινοβολίας, επιτρέποντας παράλληλα την ορατότητα και την παρουσίαση των προϊόντων.
4. Τακτική συντήρηση των ψυκτικών συστημάτων για τη βελτιστοποίηση της απόδοσης και την αποφυγή δυσλειτουργιών. Η σωστή συντήρηση μπορεί να βοηθήσει στην παράταση της ζωής των ψυγείων και να εξασφαλίσει τον έλεγχο της θερμοκρασίας στους θαλάμους ψύξης.
5. Χρήση προστατευτικών καλυμμάτων όταν η αναδιάταξη των μηχανημάτων δεν είναι εφικτή. Τα προστατευτικά καλύμματα ή αλλιώς “ασπίδες” είναι ειδικές διατάξεις υλικών που δεν επιτρέπουν στο ηλιακό φως και την υπεριώδη ακτινοβολία να περάσει από την πίσω πλευρά. Είναι ελαστικά και τοποθετούνται/αφαιρούνται σε ελάχιστο χρόνο.
6. Συνεργασία με μηχανολόγους για την αυτοματοποίηση του μήκους της τέντας, ανάλογα με την ένταση του ήλιου.

Λαμβάνοντας υπόψη την επερχόμενη 40ήμερη νηστεία του Ορθόδοξου Πάσχα, αρκετοί καταναλωτές αναζητούν όλο και περισσότερο προϊόντα απαλλαγμένα από συστατικά ζωικής προέλευσης για να ευθυγραμμιστούν με τις διατροφικές τους προτιμήσεις.

Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα της ομάδας εργασίας «Ασφάλεια Τροφίμων και Διατροφή» της Ένωσης Καταναλωτών Βόλου και Θεσσαλίας αποκάλυψε πιθανές αποκλίσεις στην επισήμανση των προϊόντων που μπορεί να επηρεάσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

Μια τέτοια περίπτωση αφορά ένα λευκό τυρί που υποτίθεται ότι απευθύνεται σε χορτοφάγους καταναλωτές (Vegetarians) λόγω της περιεκτικότητάς του σε φυτικά λιπαρά. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική εξέταση των συστατικών του προϊόντος αποκαλύπτει την παρουσία πυτιάς και αποβουτυρωμένου γάλακτος σε σκόνη, καθιστώντας το ακατάλληλο για όσους ακολουθούν αυστηρές χορτοφαγικές δίαιτες. Η πυτιά είναι ένα σύμπλεγμα ενζύμων που προέρχονται από το εσωτερικό του στομάχου των μοσχαριών, που χρησιμοποιούνται στην τυροκόμηση, για την πήξη του γάλακτος και τον διαχωρισμό του σε τυρόπηγμα και ορό γάλακτος. Τέλος, παρατηρήθηκε αρκετή ποσότητα πρωτεΐνης (16 %) που δε συναντάται στα νηστίσιμα υποκατάστατα γαλακτοκομικών προϊόντων. Αυτή η απόκλιση εγείρει ανησυχίες σχετικά με την ακρίβεια και τη διαφάνεια της επισήμανσης των προϊόντων, ιδίως σε σχέση με τις διατροφικές προτιμήσεις και πεποιθήσεις.

Οι καταναλωτές θα πρέπει να ενθαρρύνονται να γυρίζουν τις συσκευασίες και να διαβάζουν προσεκτικά τις ετικέτες, καθώς οι ζωτικές πληροφορίες βρίσκονται συχνά στο πίσω μέρος. Είναι επιτακτική ανάγκη για τους παραγωγούς να συμμορφώνονται με τους κανονισμούς επισήμανσης και να παρέχουν ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα συστατικά που περιέχονται στα προϊόντα τους. Με αυτό τον τρόπο, οι καταναλωτές διασφαλίζουν τις διατροφικές τους προτιμήσεις.